Doğal gazda yeni kriz kapıda
ABD ve İsrail’in İran’a saldırması, 2022’deki Ukrayna savaşı sonrası görülen en büyük doğal gaz arz şoku riskini gündeme taşıdı. Küresel LNG ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi, fiyatlarda yeni bir yükseliş dalgası endişesini artırıyor. Özellikle dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı olan Katar kaynaklı sevkiyatlarda yaşanabilecek aksama, Asya ve Avrupa için kritik risk oluşturuyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, 2022’deki Ukrayna savaşından bu yana küresel doğal gaz piyasalarındaki en büyük arz şokuna neden olabilir.
Hürmüz Boğazı’nın kesilmesi nedeniyle tedarik zincirinin kopması, bunun da yeni arz şoklarına sebep olması bekleniyor. Ayrıca çatışmaların uzaması ve sevkiyat aksaklıklarının sürmesi halinde LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) üretiminde kesintiler de gündeme gelebilir. Bu da fiyatları artırabilir.
Bölge, hem üretim hem de sevkiyat açısından küresel enerji dengesi için kritik önemde. Özellikle dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı olan Katar başta olmak üzere Körfez ülkeleri küresel arzda belirleyici rol oynuyor. Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si ise stratejik bir boğaz olan Hürmüz üzerinden geçiyor.
HÜRMÜZ’DE LNG TRAFİĞİ DURDU
Gemi takip verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG tankerlerinin hareketliliği neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Asyalı alıcılarınalternatif kargo bulmak için tedarikçilerle temas kurduğu belirtiliyor.
Öte yandan, İsrail’in bazı sahalarını kapatmasının ardından Mısır’ın LNG sevkiyatlarını öne çekmeye çalıştığı ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki deniz hareketliliğinin ve Katar’daki gelişmelerin fiyatları yukarı yönlü etkileyeceği düşünülüyor.
ASYA İÇİN KİLİT NOKTA
Katar’ın 2025 yılında ihraç ettiği 82,2 milyon ton LNG’nin dörtte üçünden fazlası Asya’ya gitti. En büyük alıcı, ithalatının yaklaşık üçte birini Katar’dan sağlayan Çin olurken, Hindistan ikinci sırada yer aldı.
Asya ve Avrupa’ya yönelik sevkiyatların tamamı Hürmüz Boğazı’ndan geçmek zorunda. Gemi takip verilerine göre Katar’a giden ya da Katar’dan çıkan en az 11 LNG tankeri, boğazdan kaçınmak için seferlerini durdurdu veya beklemeye aldı. Daha küçük bir ihracatçı olan Birleşik Arap Emirlikleri de LNG sevkiyatlarını aynı güzergâh üzerinden gerçekleştiriyor.